پرتودرمانی برای سرطان پستان

تابش بعد از لامپکتومی

یک دوره پرتودرمانی بین 6 تا 12 هفته پس از جراحی لامپکتومی شروع می شود. بیشتر اوقات، کل پستان را هدف قرار می گیرد (تابش تمام پستان). در برخی موارد، غدد لنفاوی مجاور نیز درمان می شود.

ممکن است بتوانیم با استفاده از روشی به نام پرتودهی جزئی پستان یا PBI، فقط نواحی از پستان که سرطان دارند را هدف قرار دهیم. این برای زنان مبتلا به سرطان پستان در مراحل اولیه مناسب است، به این معنی که آنها تومورهای کوچکی دارند و هیچ نشانه ای از سرطان در غدد لنفاوی خود ندارند. این روش به ما امکان می دهد بخش کوچکتری از پستان را درمان کنیم.

طول درمان PBI معمولاً فقط یک تا دو هفته است، در حالی که در درمان کل پستان سه تا چهار هفته است. از آنجایی که بافت پستان کمتری در معرض اشعه قرار می گیرد، PBI ممکن است خطر عوارض جانبی را بدون افزایش شانس عود سرطان پستان   کاهش دهد.

تابش بعد از ماستکتومی

پس از انجام ماستکتومی، برخی از زنان در معرض خطر متوسط یا زیاد باقی ماندن سلول های میکروسکوپی هستند. این سلول ها می توانند در دیواره قفسه سینه یا در غدد لنفاوی که مایع را از ناحیه اطراف تومور تخلیه می کنند، پنهان شوند.

به همین دلیل، گاهی اوقات لازم است دیواره قفسه سینه یا پستان بازسازی شده و غدد لنفاوی اطراف را با پرتودرمانی پس از ماستکتومی درمان کنیم. این درمان معمولاً پنج تا شش هفته طول می کشد.

کلید موفقیت، همکاری بین فلوشیپ فوق تخصصی  جراحی پستان و انکولوژیست مدیکال و رادیوانکولوژیست می باشد. این رویکرد تیمی به بیماران ما نتایج عالی می دهد، از جمله میزان کم عوارض.

زنانی که نیاز به درمان سیستمیک، مانند شیمی درمانی دارند، پس از اتمام شیمی درمانی، پرتودرمانی را دریافت می کنند.

پرتودرمانی برای سرطان پستان متاستاتیک

برای زنان مبتلا به سرطان پستان که به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته است، می‌توان از اشعه برای کمک به علائم در ناحیه آسیب‌دیده استفاده کرد. پرتو به ویژه برای سرطانی که به استخوان گسترش یافته و باعث درد می شود مفید است. تشعشع می تواند به کاهش درد در حدود 80 درصد زنان کمک کند.

انواع پرتو برای سرطان پستان 

پرتودرمانی خارجی رایج ترین شکل پرتودرمانی برای سرطان پستان است. در این روش، ماشینی به نام شتاب دهنده خطی یا LINAC، تشعشع تولید می کند. تابش به صورت پرتوهای اشعه ایکس دقیقاً هدف‌گیری شده ارسال می‌شود. پرتودرمانی خارجی به روش‌های مختلف ارائه می شود. این رویکردها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که درمان‌های پرتودرمانی را تا حد امکان متناسب با اندازه و محل دقیق سرطان شما، به‌ویژه هدف قرار دادن سلول‌های تومور و در عین حال اجتناب از عوارض جانبی، طراحی کنند.

 همچنین پرتودرمانی داخلی را به صورت براکی تراپی ارائه می شود. براکی تراپی معمولاً برای زنانی که پس از لامپکتومی تحت تابش جزئی پستان قرار می گیرند، اختصاص دارد.

درباره تکنیک هایی که تیم پرتودرمانی سرطان پستان ما اغلب توصیه می کند، بیشتر بیاموزید.

پرتودرمانی تعدیل‌شده با شدت برای سرطان پستان

در پرتودرمانی تعدیل‌شده با شدت ( intensity-modulated radiation therapy =  IMRT)، یک برنامه کامپیوتری ویژه برای ایجاد یک برنامه دوز محاسبه شده برای رساندن پرتو به پستان استفاده می‌شود. این نواحی به دلیل شکل پستان بیشتر از سایرین تابش دریافت می کنند. IMRT همچنین عوارض جانبی را به حداقل می رساند. در شرایط خاص، IMRT  همچنین برای محدود کردن دوز تابش به غدد لنفاوی که نیاز به درمان دارند یا اندام‌های نزدیک به پستان مانند قلب و ریه‌ها استفاده می‌شود.

پرتودرمانی هدایت شده با تصویر برای سرطان پستان 

در پرتودرمانی هدایت‌شده با تصویر (  image-guided radiation therapy = IGRT)، پزشکان و پرتودرمان‌ها از فناوری‌های تصویربرداری مانند اشعه ایکس و سی‌تی اسکن برای تعیین محل تومور درست قبل از دادن دوز پرتو استفاده می‌کنند. این کار زمانی انجام می شود که بیماران در موقعیت درمانی قرار دارند. این منجر به ارسال دقیق تابش مستقیم به تومور می شود. IGRT در درجه اول برای سرطان پستان که به سایر قسمت های بدن گسترش یافته (متاستاز) استفاده می شود.

پرتودرمانی بدن استریوتاکتیک روشی بسیار مشابه است. همچنین برای سرطان پستان متاستاتیک توصیه می شود.

عوارض جانبی پرتودرمانی برای سرطان پستان 

امروزه پرتودرمانی‌ها بسیار دقیق هستند و آسیب کمی به پوست اطراف یا بافت‌های سالم وارد می‌کنند. بسیاری از زنان پرتودرمانی پستان را به خوبی تحمل می کنند و عوارض جانبی پایدار کمی را گزارش می کنند.

گفتنی است، پس از چند هفته پرتو، بیماران ممکن است این موارد را تجربه کنند:

• وضعیتی شبیه آفتاب سوختگی روی پوست
• تغییر در رنگ پوست
• تورم و سنگینی در پستان
• خستگی

رادیو انکولوژیست ها به طور مفصل توضیح خواهند داد که چه چیزی باید انتظار داشته باشیم و چه زمانی ممکن است عوارض جانبی ظاهر شوند. آنها همچنین می توانند یک کرم موضعی برای به حداقل رساندن هرگونه تغییر در پوست تجویز کنند. خستگی زنان در طول درمان بسیار متفاوت است، اما به طور کلی زنان می توانند در تمام فعالیت های عادی روزانه خود فعال باقی بمانند. اکثر زنان می توانند در طول دوره مراقبت خود به کار ادامه دهند.

سایر عوارض جانبی ممکن است ماهها یا سالها پس از پایان درمان ظاهر شوند. به این اثرات دیررس می گویند.

اثرات دیررس تشعشعات سرطان پستان رایج نیست اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• التهاب در ریه، به ویژه برای زنانی که شیمی درمانی نیز دریافت کرده اند
• آسیب به قلب زمانی که قرار گرفتن در معرض قلب قابل توجهی وجود دارد
• لنف ادم در بازو، به ویژه هنگامی که پرتودرمانی پس از تشریح غدد لنفاوی انجام می شود

تیم متخصص تشعشع مرکز درمانی سرطان پستان دی  تمام اقدامات احتیاطی را برای به حداقل رساندن آسیب به قلب و ریه ها انجام می دهد. ما در خط مقدم تحقیقات برای یافتن راه‌های جدید برای پیشگیری و درمان ادم لنفاوی هستیم. ما همچنین یک تیم متخصص از متخصصین در زمینه توانبخشی و پزشکی یکپارچه داریم تا به مدیریت این عارضه جانبی درمان سرطان پستان  کمک کنیم.