انواع سرطان پستان

شناخت دسته‌بندی‌های اصلی سرطان پستان

قبل از بررسی انواع خاص، درک مفاهیم اساسی زیر مهم است:

• سرطان پستان غیرتهاجمی (In Situ Cancer): سرطانی است که فراتر از بافتی که در آن شروع شده، گسترش نیافته است. در سرطان پستان غیرتهاجمی، سلول‌های غیرطبیعی فقط در مجاری شیر پستان (Ductal) یا لوبول‌ها (Lobular) محدود هستند و نمی‌توانند به بافت‌های مجاور یا سایر قسمت‌های بدن منتشر شوند.

• سرطان پستان تهاجمی (Invasive Cancer): به معنای سرطانی است که از محل اولیه خود (مجاری یا لوبول‌ها) فراتر رشد کرده و به بافت طبیعی پستان اطراف حمله کرده است. این نوع سرطان پتانسیل گسترش به سایر قسمت‌های بدن را دارد.

• سرطان پستان متاستاتیک (Metastatic Breast Cancer): که به آن سرطان پستان پیشرفته یا سرطان پستان مرحله 4 نیز گفته می‌شود، نوعی سرطان تهاجمی است که از پستان به سایر نقاط بدن مانند پوست، غدد لنفاوی، کبد، ریه‌ها یا استخوان‌ها منتشر شده است. برخی افراد در اولین تشخیص، سرطان پستان متاستاتیک دارند، اما اغلب زمانی رخ می‌دهد که بیماری پس از درمان اولیه عود می‌کند.

اصطلاحات رایج در تشخیص سرطان پستان:

• کارسینوم (Carcinoma): به سرطانی اطلاق می‌شود که در سلول‌هایی شروع می‌شود که سطوح داخلی یا خارجی بافت‌ها، از جمله مجاری پستان را پوشش می‌دهند.

• In Situ: واژه‌ای لاتین به معنای “در جای اصلی خود” است.

• Ductal (مجرایی): به سرطانی اشاره دارد که فقط در مجاری شیر وجود دارد.

• Lobular (لوبولار): به سلول‌های غیرطبیعی در لوبول‌ها (کیسه‌های کوچک و گردی که شیر مادر را تولید می‌کنند) اشاره دارد.

انواع رایج سرطان پستان

۱. کارسینوم مجرای تهاجمی (Invasive Ductal Carcinoma – IDC)

کارسینوم مجرای تهاجمی از مجاری شیر شروع شده و به بافت‌های مجاور گسترش می‌یابد. این شایع‌ترین نوع سرطان پستان است و ۷۰ تا ۸۰ درصد از تمام موارد سرطان پستان را شامل می‌شود.

۲. کارسینوم مجرای درجا (Ductal Carcinoma In Situ – DCIS)

کارسینوم مجرای درجا (DCIS) شکل بسیار اولیه و غیرتهاجمی سرطان پستان است که در آن سلول‌های غیرطبیعی فقط در مجاری شیر محدود شده‌اند. DCIS بر اساس ظاهر سلول‌ها زیر میکروسکوپ به درجه‌های پایین، متوسط و بالا طبقه‌بندی می‌شود؛ هرچه درجه بالاتر باشد، سلول‌ها تفاوت بیشتری با سلول‌های طبیعی دارند. گاهی اوقات، DCIS می‌تواند نوک پستان را درگیر کرده و باعث قرمزی و پوسته‌پوسته شدن آن شود که به آن بیماری پاژه پستان (Paget’s Disease of the Breast/Nipple) می‌گویند. اگرچه DCIS همیشه به سرطان تهاجمی تبدیل نمی‌شود، اما درمان استاندارد برای آن معمولاً شامل جراحی (اغلب لامپکتومی) است تا به طور قطعی مشخص شود که آیا سرطان تهاجمی نیز وجود دارد یا خیر.

۳. کارسینوم لوبولار تهاجمی (Invasive Lobular Carcinoma – ILC)

کارسینوم لوبولار تهاجمی (ILC) از لوبول‌های پستان شروع شده و به بافت‌های مجاور گسترش می‌یابد. ILC دومین نوع شایع سرطان تهاجمی پستان است و ۱۰ تا ۱۵ درصد از موارد را تشکیل می‌دهد. افرادی که ILC دارند ممکن است متوجه ناحیه ضخیم یا پر در پستان خود شوند که همیشه به صورت یک توده مشخص ظاهر نمی‌شود.

نئوپلازی‌های لوبولار: LCIS و ALH

نئوپلازی لوبولار به وجود سلول‌های غیرطبیعی در لوبول‌های پستان اشاره دارد و به ندرت به سرطان تبدیل می‌شود. انواع آن عبارتند از:

• کارسینوم لوبولار درجا (Lobular Carcinoma In Situ – LCIS): این یک وضعیت پیش‌سرطانی است و معمولاً بدون درمان به سرطان تهاجمی تبدیل نمی‌شود.

• هیپرپلازی آتیپیک لوبولار (Atypical Lobular Hyperplasia – ALH): این وضعیت نیز سرطان نیست، اما به معنی وجود تعداد غیرطبیعی سلول‌های اضافی در لوبول‌ها است.

هر دو LCIS و ALH خطر ابتلا به سرطان پستان در آینده را افزایش می‌دهند. اگر به یکی از این موارد تشخیص داده شده‌اید، با پزشک خود در مورد برنامه‌های غربالگری سرطان پستان و آزمایش‌های اضافی صحبت کنید.

طبقه‌بندی سرطان پستان بر اساس وضعیت گیرنده‌ها

برای تعیین بهترین روش درمانی، سلول‌های سرطان پستان از نظر وجود گیرنده‌های خاصی آزمایش می‌شوند:

۱. سرطان پستان گیرنده هورمونی مثبت (Hormone Receptor-Positive Breast Cancer)

سرطان پستان می‌تواند دارای گیرنده‌های استروژن (Estrogen Receptor – ER)، پروژسترون (Progesterone Receptor – PR)، هر دو یا هیچ‌کدام باشد. سرطان پستان با گیرنده هورمونی مثبت به معنای وجود گیرنده‌های ER، PR یا هر دو است. این هورمون‌ها می‌توانند به رشد سرطان کمک کنند. هورمون درمانی شامل داروهایی است که از اتصال استروژن و پروژسترون به این گیرنده‌ها جلوگیری می‌کنند و رشد سرطان را متوقف می‌سازند. اگر سرطان شما ER مثبت، PR مثبت یا هر دو مثبت باشد، هورمون درمانی بخشی از برنامه درمانی شما خواهد بود.

۲. سرطان پستان HER2 مثبت (HER2-Positive Breast Cancer)

سرطان پستان HER2 مثبت زمانی تشخیص داده می‌شود که سلول‌های سرطانی دارای مقدار زیادی پروتئین HER2 باشند. این پروتئین در کنترل رشد سلول‌های سالم پستان نقش دارد. در حدود ۲۰ درصد از موارد سرطان پستان، نسخه‌های اضافی از ژن HER2/neu یا مقدار بیش از حد پروتئین HER2 وجود دارد. درمان این نوع سرطان پستان به داروهای درمانی هدفمند نیاز دارد که HER2 را نشانه می‌گیرند.

۳. سرطان پستان HER2 منفی و HER2-Low (HER2-Negative & HER2-Low Breast Cancer)

سرطان‌های HER2 منفی شامل انواع مختلفی هستند. بسیاری از آنها دارای سطوح پایینی از پروتئین HER2 هستند که به آنها سرطان پستان HER2-Low گفته می‌شود و حدود نیمی از سرطان‌های پستان را شامل می‌شود.

۴. سرطان پستان سه‌گانه منفی (Triple-Negative Breast Cancer – TNBC)

سرطان پستان سه‌گانه منفی یکی از انواع چالش‌برانگیزتر سرطان پستان است که حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از کل موارد را تشکیل می‌دهد. این بدان معناست که سلول‌های سرطانی هیچ گیرنده‌ای برای استروژن، پروژسترون و HER2 ندارند. از آنجا که این سرطان به داروهایی که گیرنده‌های هورمونی یا HER2 را هدف قرار می‌دهند، پاسخ نمی‌دهد، درمان اصلی آن معمولاً شیمی‌درمانی است. افراد مبتلا به TNBC ممکن است کاندیدای شرکت در آزمایش‌های بالینی نیز باشند. جهش‌های ژنتیکی ارثی (مانند تغییرات در ژن‌های BRCA1 و BRCA2) در افراد مبتلا به سرطان پستان سه‌گانه منفی شایع‌تر است، حتی اگر سابقه خانوادگی سرطان وجود نداشته باشد. اگر به TNBC مبتلا هستید، حتماً با پزشک خود در مورد مشاوره و آزمایش ژنتیک صحبت کنید تا بهترین برنامه درمانی برای شما تعیین شود و خویشاوندان خونی شما نیز از خطرات احتمالی آگاه شوند.

مراحل سرطان پستان سه‌گانه منفی

مرحله‌بندی سرطان پستان سه‌گانه منفی مشابه سایر انواع سرطان پستان است:

• مرحله ۰: سلول‌های غیرطبیعی وجود دارند اما به بافت مجاور سرایت نکرده‌اند.

• مرحله ۱: سرطان در یک منطقه کوچک به بافت‌های دیگر سرایت کرده است.

• مرحله ۲: سرطان تهاجمی است و تومور بین ۲۰ تا ۵۰ میلی‌متر است، و ممکن است به برخی از غدد لنفاوی سرایت کرده باشد. یا تومور بیش از ۵۰ میلی‌متر است اما به غدد لنفاوی سرایت نکرده است.

• مرحله ۳: سرطان منطقه‌ای است و تومور بیش از ۵۰ میلی‌متر است و به غدد لنفاوی بیشتری در یک ناحیه بزرگ‌تر سرایت کرده است.

• مرحله ۴: این سرطان متاستاتیک است که از پستان به سایر نقاط بدن گسترش یافته است.

انواع کمتر شایع سرطان پستان

۱. سرطان پستان التهابی (Inflammatory Breast Cancer – IBC)

سرطان پستان التهابی (IBC) یک نوع نادر و تهاجمی از سرطان پستان است که اغلب باعث قرمزی، تورم و گرم شدن پستان می‌شود. پوست پستان ممکن است ضخیم شده و دارای فرورفتگی‌ها یا برآمدگی‌هایی باشد که آن را شبیه پوست پرتقال می‌کند. این علائم به دلیل مسدود شدن عروق لنفاوی در پوست و بافت پستان توسط سلول‌های سرطانی ایجاد می‌شوند که منجر به تجمع مایع (لنف) می‌شود. IBC یک سرطان پستان پیشرفته محلی محسوب می‌شود که می‌تواند به سرعت گسترش یابد و نیاز به درمان فوری دارد.

۲. پاپیلوم پستان (Breast Papilloma)

پاپیلوم پستان یک رشد کوچک و زگیل‌مانند خوش‌خیم (غیرسرطانی) در مجاری شیر پستان است که به آن پاپیلوم داخل مجرایی نیز گفته می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث ترشح شفاف یا خونی از نوک پستان شود و ممکن است یک توده کوچک در پشت یا کنار نوک پستان حس شود. داشتن یک پاپیلوم معمولاً خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش نمی‌دهد، اما وجود چندین پاپیلوم ممکن است با افزایش خطر همراه باشد.

۳. کارسینوم متاپلاستیک (Metaplastic Carcinoma)

کارسینوم متاپلاستیک نوعی نادر از سرطان تهاجمی پستان است که ترکیبی از ۲ یا چند نوع سلول سرطان پستان (معمولاً کارسینوما و سارکوما) را شامل می‌شود. در درمان این نوع سرطان، درک اینکه تومور بیشتر شبیه کارسینوما است یا سارکوما، اهمیت دارد زیرا رویکردهای درمانی آنها بسیار متفاوت است.

۴. سارکوم پستان (Breast Sarcoma)

سارکوم پستان یک شکل بسیار نادر از سرطان پستان است. این سرطان از لوب‌ها یا مجاری شروع نمی‌شود، بلکه در بافت همبند یا فیبری اطراف آنها تشکیل می‌شود. سارکوم پستان تنها حدود ۱ درصد از کل موارد سرطان پستان را تشکیل می‌دهد.

سرطان پستان مردان (Male Breast Cancer)

سرطان پستان در مردان نادر است اما در صورت تشخیص زودهنگام، احتمال بهبودی بالایی دارد. بسیاری از مردان از احتمال ابتلا به سرطان پستان بی‌خبرند و ممکن است در صورت یافتن توده‌ای در پستان خود، دیرتر به پزشک مراجعه کنند. شایع‌ترین علامت سرطان پستان مردان، یک توده قابل لمس در پستان است. برای اطلاعات بیشتر در مورد علائم، تشخیص و درمان سرطان پستان مردان می‌توانید به این مقاله مراجعه کنید.